Historia na osi czasu

Znaleźć tu można niemal wszystkie wpisy z tego bloga uporządkowane wg epok, do których się odnoszą: od starożytności po XX i XXI wiek. Na końcu znajduje się też dział Różne, znajdujące się tam wpisy nie dadzą się zwykle przypisać jakiemuś konkretnemu momentowi lub mają charakter raczej popularyzacyjny niż historyczny.

Wielkie książki naukowe

Elementy – Euklides (ok. 300 p.npe.)

Powstawanie kontynentów i oceanów (1922) – Alfred Wegener

Istota teorii względności (1923) – Albert Einstein

Starożytność i średniowiecze

Arystarch z Samos (przed 230 p.n.e.)

Grób Archimedesa (212 p.n.e.)

Einstein o Lukrecjuszu, 1924

Wzór Herona, Archimedes i zasada Arnolda

Jak Ptolemeusz nie odkrył prawa Snella

Zanim zaśniesz, pomyśl, jak wiele zawdzięczasz Ptolemeuszowi

Hypatia, A.D. 415

Śmierć Hypatii: rok 415 po narodzeniu Chrystusa

Arystoteles w opactwie Mont Saint-Michel

Rewolucja naukowa

Geniusz Mikołaja Kopernika a sprawa polska

Pitagoras i Vincenzo Galilei: Początek i koniec tradycji pitagorejskiej (VI w.p.n.e.-1588)

List Kaspara Schoppego do Konrada Rittershausena o spaleniu Giordana Bruna (17 lutego 1600)

Johannes Kepler: Jak w wolnych chwilach odkryć tajemnicę kosmosu? (1595)

Jak Johannes Kepler odkrył eliptyczny kształt orbity Marsa? (1605)

Czy ogon macha psem? – o pewnym argumencie na rzecz heliocentryzmu

Johannes Kepler: III prawo ruchu planet (15 V 1618)

Sny Kartezjusza (10/11 listopada 1619)

Papież i cykada, 1623

René Descartes (Kartezjusz), tęcza i uczeni jezuici (1637)

Czy słusznie ukarano Galileusza?

Evangelista Torricelli: nieskończona trąba i barometr (1643-1644)

Pierre Fermat: zasada najmniejszego działania dla światła (1657-1662)

Baruch Spinoza przeciwko cudom: Czy Bóg potrzebuje naszej miłości czyli łaska niewiary (1670)

Christiaan Huygens: idealny pomiar czasu i zegar wahadłowy (1673)

Ole Christensen Rømer: prędkość światła jest skończona (1676)

Kometa 1680-1681: Flamsteed i Newton

Pierre Bayle, Myśli różne o komecie (1683)

Isaac Newton: dwa twierdzenia o ruchu planet (1684)

Isaac Newton: Jak przyciąga kula? (1685)

Świat to opera: Fontenelle’a Rozmowy o wielości światów, 1686

Księżycowy test Isaaca Newtona (1670, 1687)

Tory planet i komet: wielkie odkrycie Isaaca Newtona

Isaac Newton i niektóre matematyczne sekrety Stwórcy

John Maynard Keynes, Isaac Newton i Pitagoras z Samos (1694)

Jak długo spadał Lucyfer?

Gottfried Wilhelm Leibniz: Dusze jako hologramy świata (list do księżnej elektorowej Zofii, 4 listopada 1696)

Johann Bernoulli i brachistochrona – krzywa najszybszego spadku (1697)

Antonie van Leeuwenhoek: Delft, czyli wszechświat

Oświecenie

Bernard Mandeville (1670-1733): kwitnące społeczeństwo złych ludzi

Wielka Akademia Lagadyjska

Kuszenie księżnej Karoliny

D.A. Henderson, synek Franklina i racjonalność decyzji o szczepieniu

Zabdiel Boylston, czarna ospa w Bostonie i siła charakteru (1721-1722)

James Bradley: obserwacyjny dowód ruchu Ziemi wokół Słońca (1728)

Pascal, Voltaire i Bóg Abrahama, 1734

Voltaire i René-Joseph de Tournemine SJ: czy materia może myśleć? (1735)

Francesco Algarotti: Newtonizm dla dam, 1737

Pierre Louis Moreau de Maupertuis: „Spłaszczył Ziemię i Cassinich!”, 1737

Markiza du Châtelet atakuje sekretarza paryskiej Akademii nauk, 1740

Markiza du Châtelet i doktor Frankenstein, ok. 1745

Voltaire i Émilie du Châtelet: umysłowe powinowactwa z wyboru

Flaszki Kleista i butelki lejdejskie: elektryczny szok uczonej Europy (1745-1746)

Alexis Clairaut: Czy Newton się pomylił? (1747-1749)

Thomas Wright: kosmos jako ogród Boga (1750)

Élisabeth Ferrand, 1752

Benjamin Franklin: dwa zastosowania latawca (1752)

Johann Heinrich Lambert i Immanuel Kant: astronomia gwiazdowa po kolacji (1749,1755)

Jean Le Rond d’Alembert i Benedykt XIV: coś w rodzaju dialogu (1758)

Alexis Clairaut i powrót komety Halleya (1759)

William Hogarth (1697-1764): Dwa sztychy

Voltaire czyli uśmiech rozumu

Bóg Linneusza

Balony i ciemne gwiazdy Johna Michella (1783)

Étienne-Louis Boullée, cenotaf Newtona, 1784

Anton Mesmer i magnetyzm zwierzęcy (1784)

William i Caroline Herschelowie: kształt Galaktyki (1785)

Ernst Chladni: czy można zobaczyć dźwięk? (1787)

Henry Cavendish: serce jak lód, głowa i ręce wirtuoza (1797-1798)

Wiek XIX

Thomas Young i interferencja światła (1802)

Lamarck – siła przyzwyczajenia

Carl Friedrich Gauss i jego funkcja błędu (1809)

François Arago i prędkość światła (1810)

Thomas Young i George Airy: nadliczbowe łuki tęczy

Augustin Fresnel: piękna matematyka dyfrakcji (1818)

Mickiewicz duby smalone bredzi albo Czy romantyzm może zostać oświecony?

Nieśmiertelny wynalazek Josepha Fouriera (1804-1822)

Charles Darwin, cień ojca i podróż brygiem Beagle (1831)

Szczęśliwy błąd Charlesa Darwina: Glen Roy (1838)

John James Waterston: nikomu niepotrzebny pionier teorii kinetycznej (1845)

George Biddell Airy: Jak drobne szczegóły można dostrzec przez teleskop?

Léon Foucault i jego wahadło (1851)

James Clerk Maxwell: O liniach sił Faradaya (1855-1856)

Samotność Charlesa Darwina

Tren dla Annie Darwin

Darwin czyli pochwała faktów

Oczy szeroko zamknięte: Charles Darwin i jego uczeni koledzy

Niebezpieczna idea Darwina (1859)

Inteligencja Charlesa Darwina

Charles Darwin – łaska niewiary

James Clerk Maxwell i prędkości cząsteczek gazu (1859)

Rok 1859, inne wydarzenia

Rok 1859, Hipoteza Riemanna

Rok 1859, O powstawaniu gatunków

Jeszcze raz rok 1859: John Stuart Mill, O wolności

Richard Owen i hipokamp mniejszy, czyli: Co nas różni od małpy? (1857-1863)

James Clerk Maxwell: Pole magnetyczne jako wiry materii (1862)

Ernst Haeckel: Anna w meduzę przemieniona (1864)

Ojciec Gregor Mendel, 1865

Szaleństwo doktora Semmelweisa, 1865

Michel Chasles: Prawo ciążenia odkrył Pascal, czyli szowinizm upokorzony (1867-1869)

Dagerotypy – wywoływanie duchów

Telegraf

Sofia Kovalevskaya – pożytki z własnego pokoju

Lord Rayleigh i błękit nieba, 1871

William Crookes i duch Katie King (ok. 1874)

Międzynarodowa Wystawa Elektryczna w Paryżu (1881)

Czy można wierzyć fizyce matematycznej? Darwin i Kelvin o wieku Ziemi

Czy Einstein zapowiadał się na geniusza? (1879-1894)

Oliver Heaviside i głuchy telefon (1886-1891)

John Perry, lord Kelvin i wiek Ziemi, czyli lepiej być sławnym i bogatym (1895)

Lew Tołstoj i Henri Poincaré o wartości nauki, 1884-1905

Vincent van Gogh, Gwiaździsta noc: chaos i kosmos (czerwiec 1889)

Maria Skłodowska-Curie: cudowny rok 1898

Max Planck: początek fizyki kwantowej (1900)

Wiek XX i XXI

Maria Skłodowska-Curie a sprawa polska

Einstein w Pradze

Balmer i Smoluchowski na temat wodoru

Jak Einstein odkrył szczególną teorię względności? (1905)

Student Einstein, profesor Weber i diamenty (1906)

Hermann Minkowski i czasoprzestrzeń (1908)

Jak Max Planck nie dostał Nagrody Nobla (1908)

Walter Ritz, rówieśnik Einsteina (1878-1909)

Henrietta Swan Leavitt i pulsowanie gwiazd (1908-1912)

Albert Einstein: Najszczęśliwsza myśl i światło w polu grawitacyjnym (1911)

Einstein, paradoks bliźniąt i związek nacjonalizmu ze zidioceniem (1911-1921)

Niels Bohr i jego sprzeczna z logiką teoria atomu (1913)

Jean Perrin i atomy, 1913

List Ramanujana (1913)

Henry Moseley, brakujące pierwiastki i śmierć pod Gallipoli (1887-1915)

Einstein o patriotyzmie (1915)

Od nacjonalizmu do idiotyzmu: duch francuski i fizyka niemiecka (1915-1936)

Gehrcke, Einstein i Gerber: kto objaśnił ruch peryhelium Merkurego?

Albert Einstein każe Bogu grać w kości (1916)

Początek kosmologii: model statyczny Einsteina (1917)

Albert Einstein: Motywy badań naukowych (1918)

Emmy Noether i jej twierdzenie, część I (1918)

Emmy Noether i jej twierdzenie, część II, albo formalizm Lagrange’a w kwadrans

Einstein dadaista (1919-1920)

Pierwsze echa ogólnej teorii względności w Polsce (1920-1927)

Jak gęsta może być materia? Białe karły, Stoner i Chandrasekhar (1930-1931)

Berlin, 7 kwietnia 1933: Ustawa o przywróceniu służby publicznej

Fritz Haber, nieszczęśliwy kochanek ojczyzny

Michele Angelo Besso, przyjaciel Einsteina

Proust i Einstein

Paul Painlevé, Einstein i czarne dziury (1921-1922)

Einstein w Paryżu (1922)

Vesto Melvin Slipher – zapomniany odkrywca ucieczki galaktyk (1875-1969)

Aleksandr Aleksandrowicz Fridman (Friedmann) i dynamiczny wszechświat, 1922-23

Louis-Victor Pierre Raymond de Broglie: błyskotliwy doktorat (1924)

Satynedra Nath Bose i ostatnia wielka praca Alberta Einsteina (1925)

Max Born: Nagroda Nobla za przypis (1926, 1954)

Erwin Schrödinger, kwanty i amory, 1926

Werner Heisenberg, zasada nieoznaczoności i istnienie atomów (1927)

Einstein – żydowski prorok we własnym kraju

Alfred Wegener: A jednak się poruszają…

Martin Heidegger: wielki filozof i szachrujący Żydzi

Einstein i Mann – koniec wielkich Niemiec

Albert Einstein: Czy Europa okazała się sukcesem? (1934)

Albert Einstein o Hitlerze (1935)

Gwiazdy nad Moskwą (ok. 1938)

Lise Meitner, Otto Frisch: rozszczepienie jąder uranu, 1939

Kopenhaga 1941: spotkanie Wernera Heisenberga z Nielsem Bohrem

Richard Phillips Feynman, sumy po historiach (1942)

Werner Heisenberg i nazistowska bomba: dylematy dobrego Niemca w złych czasach (1933-1945)

Czy naród można sobie amputować głowę? Przykład Niemiec (1933-1945)

Masa krytyczna uranu 235: Jakow Borysowicz Zeldowicz i Robert Serber

Hendrik Casimir: Czy próżnia może przyciągać? (1948)

Religia Einsteina

Einstein, Gödel i czas

Co to znaczy być wielkim człowiekiem? Przypadek Alberta Einsteina

Einstein w „Scientific American“ (1950)

Einstein i jednolita teoria pola: zmarnowane trzydzieści lat?

Jak się zdobywa Nagrodę Nobla? Struktura DNA, 1953

Fred Hoyle, wzbudzone jądro węgla i mit antropiczny, 1953

Herbert Lawrence Block (Herblock): Albert Einstein lived here (18 kwietnia 1955)

Księżyc i Robinson Jeffers

Kto zamawiał cząstkę Higgsa? Dość krótka historia Modelu Standardowego

Skąd się wzięła masa?

Robert M. May, Mitchell Feigenbaum i początki teorii chaosu (1975-1978)

Fisher Black i Myron Scholes (1973): wzór, który wywołał kryzys finansowy?

Andrew Wiles: wielkie twierdzenie Fermata i matematyka czysta (1986-1995)

Piękna fizyka: kwantowe interferencje do kwadratu

Splątane cząstki: prosta wersja nierówności Bella

Yitang Zhang: pary liczb pierwszych (2013)

Alan Guth, kosmiczna inflacja (1979) i „najnowsze odkrycia” BICEP2 (2014)

Oscylacje neutrin, Nagroda Nobla 2015

B. P. Abbott et al.: Odkrycie fal grawitacyjnych (11 lutego 2016)

Różne

Przeciw ciemności

Czy Hitler jest późnym wnukiem Darwina?

Najważniejsze wydarzenia w dziejach ludzkości

Czy istnieją prawa ekonomii?

Zaskoczenia

Zimne światło rozumu

Czemu warto czytać o Einsteinie?

Thomas Mann, Moje czasy, 1950

Od herezji do truizmu

Parabola, sounding-board i piękno geometrii

Spirala logarytmiczna

J.J. Thomson: Jak powstaje fala elektromagnetyczna? (1903)

Rachunek różniczkowy i całkowy w kwadrans

Dziewiąty wykład Feynmana: Co mówi druga zasada dynamiki?

Od igły Buffona do metody Monte Carlo: statystyczne wyznaczenie liczby pi oraz wielkości mrowiska

Równoważność masy i energii: Albert Einstein (1906, 1946)

Od Eulera do Feynmana: Po co nam liczba e?

Racjonalni inaczej? Kognitywistyka kwantowa

Model Ehrenfesta: w którą stronę płynie czas?

Dlaczego w nocy jest ciemno?

Oszukujmy proroków (gra towarzyska)

Czy 1+2+3+…=-1/12? Ramanujan, Euler i Tao o szeregach rozbieżnych

Czy globalne ocieplenie to bzdura? Pochwała atmosfery

Relatywistyczna elipsa – aberracja światła i nie tylko

Co to jest ciemna energia?

Feynmana wykłady z fizyki

Richard Feynman i nauka kultu cargo

Wielki Wybuch: najdziwniejsze odkrycie XX wieku

Matematyka czysta i brudne tricki NSA (2006-2013)

Jak piją koty?

Einstein dla użytkowników GPS

Czarne dziury – największy błąd Einsteina?

Śnieg

Najmniejsze działanie: od kształtu liny do zasady Hamiltona

Drgania struny: najprostsza teoria pola

Fale wzdłuż struny raz jeszcze

Od zasady najdłuższego czasu do równań Maxwella I

Od zasady najdłuższego czasu do równań Maxwella II

Od zasady najdłuższego czasu do równań Maxwella III

Teoria grawitacji Einsteina w kwadrans

Kosmologia relatywistyczna w kwadrans I

Kosmologia relatywistyczna w kwadrans II

Spadający deszcz i czarna dziura Schwarzschilda

Temperatura Hawkinga dla Oli

Proxima Centauri

Dlaczego grawitacja wiąże się z krzywizną czasoprzestrzeni?

Reklamy