Zimne światło rozumu

„Przesądy wydają cały świat na pastwę płomieni. Filozofia je gasi”. To jedno z bardziej znanych powiedzeń Voltaire’a. „Przesądy” – a więc dla Voltaire’a wszystko, co w nas nieracjonalne, przede wszystkim różne dziwne rzeczy, w które wierzą ludzie religijni i które można wyczytać w Księdze Ksiąg – Biblii. „Filozofia” – rozum w szerokim sensie, a więc i nauka.

Światło rozumu jest zimne i nieludzkie. Nie ma sekt zwolenników myślenia, amatorzy nauki nie wysadzają się w powietrze, aby dać świadectwo, nie wykrzykują, jacy są dumni z tego, że są biali albo żółci. Rozum jest niemedialny, „gadające głowy” to dla dziennikarzy synonim nudy. Co innego jeśli ktoś zamorduje dziecko albo wypowie publicznie jakiś żenujący idiotyzm – mamy wtedy emocje, żywych ludzi, konflikt.

Właściwie nie wiadomo, czemu mamy taki duży mózg. Jest on pewną ekstrawagancją ewolucyjną, pochłania 20% tlenu, a w czasie gdy powstawał, nasi przodkowie mieli bardzo proste problemy do rozwiązania, tak że nie ma pewności, czy bardzo się wówczas przydawał do przetrwania. Mamy go jednak i dla niektórych jest on czymś więcej niż przystawką do facebooka (choć zabiegi o pozycję w stadzie – coś w rodzaju prafacebooka – były niezwykle ważne dla naszych przodków i mogą mieć coś wspólnego z rozwojem mózgu).

Nauka kodyfikuje to, co ludzki rozum ustalił. Dzięki temu wiemy, jak spowodować, żeby samolot poleciał i dlaczego nie wystarczy w tym celu odmówić zaklęcia. Otacza nas świat nieludzki, jesteśmy raczej anomalią w Układzie Słonecznym, przydarzyliśmy się tej jednej planecie. Możemy oczywiście zajmować się wyłącznie naszymi emocjami i tym, co miała do powiedzenia panna Klara o pannie Róży, ale są to tylko sposoby oswajania świata, nadawania mu ludzkiej twarzy. Jeśli się o tym zapomni, można skończyć jak ten pan, co chciał mieć fajny film z wakacji w Afryce i dlatego zbliżał się coraz bardziej do stada lwów, aż któryś z nich uznał, że co za dużo to niezdrowo.

Reklamy

Jedna myśl nt. „Zimne światło rozumu

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s